മലബാർ മുസ്‌ലിംകളുടെ വൈജ്ഞാനിക മേഖലയിൽ എഴുതപ്പെടാതെ പോയ സ്ത്രീ സാന്നിധ്യമാണ് മൊല്ലാച്ചിമാർ. 'മൊല്ലാക്ക'മാർക്ക് പകരം വെക്കാവുന്ന സംഭാവനകൾക്കു പുറത്താണ് ഈ പണ്ഡിത വനിതകൾക്ക് സമൂഹം മൊല്ലാച്ചി പദവി നൽകിയത്
കേൾക്കാം, വായിക്കാം::
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭവും മലബാറിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങളുടെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു. ഈ കാലത്ത് മുസ്‌ലിം സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക സ്ഥാനം പരമ്പരാഗത മതാചാരങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ആചാരങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ വികസനം, ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണപദ്ധതികൾ, സാമൂഹിക പുനരുജ്ജീവന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നതായിരുന്നു.
മലബാർ മേഖലയിൽ മുസ്‌ലിം സമുദായത്തിൽ പെട്ട സ്ത്രീകൾ കുടുംബവ്യവസ്ഥയുടെ മധ്യകേന്ദ്രമായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടു. വീടുകളുടെ നിയന്ത്രണവും കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണവും അവർക്കായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, ആ കാലഘട്ടത്തിൽ മാതൃത്വത്തിന് വലിയ വിലകല്പിച്ചിരുന്നു.
അന്ന് സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം വീടുകളിലോ മദ്രസകളിലോ ആയിരുന്നു പ്രധാനമായും നടന്നിരുന്നത്. ഖുർആൻ, അറബി ഭാഷ, അറബി-മലയാളം, അടിസ്ഥാന പ്രാർഥനകൾ എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാനമായും പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്.
വീടുകളിൽ വളർന്നുവരുന്ന കുട്ടികൾക്ക് ആദ്യമായി ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചുകൊടുക്കുന്നത് വീട്ടിലെ ഉമ്മമാർ തന്നെയായിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിലെ പല വീടുകളിലായി വായനക്കൂട്ടങ്ങളും നിസ്കാരത്തിൻ്റെയും അദബിൻ്റെയും(അച്ചടക്കം) പഠനങ്ങളും സ്ത്രീകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്നുവന്നിരുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകളാണ് 'മൊല്ലാച്ചിമാർ' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
മൊല്ലാച്ചിമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ
മലബാറിൽ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ സ്കൂളുകളിൽ നടന്നുവന്നിരുന്ന മതവിദ്യാഭ്യാസം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ വരവോടെ എടുത്തുകളയപ്പെട്ടു. 1925-ൽ സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ നിലവിൽ വരുന്നതുവരെ ഓലഷെഡുകളിലും പള്ളിക്കൂടങ്ങളിലുമായിരുന്നു മതപഠനം നടന്നിരുന്നത്.
ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്യാനും അറബി, അറബി-മലയാളം, മറ്റു മതപരമായ കർമങ്ങൾ ചെയ്യാനും അത് മറ്റുള്ളവർക്ക് പകർന്നു നൽകാനും കഴിവുള്ള, മതചിട്ടയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവരായിരുന്നു ഇത്തരം സേവനങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്നത്. അവർ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങളൊന്നും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല എന്നതാണ് അവരുടെ സേവനത്തെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. മലബാറിലെ തന്നെ വിവിധ നാടുകളിൽ ഈ സമ്പ്രദായം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരെയാണ് പ്രധാനമായും മതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. അവരിൽ പുരുഷന്മാരെപ്പോലെത്തന്നെ സ്ത്രീകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകൾ മാത്രമാകും ഉണ്ടാവുക. ഖുർആൻ പഠനത്തിന് മറ്റൊരു മാർഗവുമില്ലാത്തതിനാൽ 'മൊല്ലാച്ചിമാർ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ത്രീ അധ്യാപകരായിരുന്നു ആശ്രയം.
അറേബ്യൻ നാടുകളിലെ പള്ളികളിലും മദ്രസകളിലും ജോലിക്കാരും കാര്യസ്ഥന്മാരുമായിരുന്ന പുരുഷന്മാരെ 'മുല്ലാക്ക്'(അധികാരി) എന്നാണ് അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നത്. ഈ 'മുല്ലാക്ക്' എന്ന പദത്തെ മലബാറുകാർ അവരുടെ നാട്ടുവാമൊഴിയിലേക്ക് മാറ്റിയാണ് 'മൊല്ലാക്ക' എന്ന് ഇന്ന് നാം വിളിക്കുന്ന പദമുണ്ടാകുന്നത്. മൊല്ലാക്കയുടെ സ്ത്രീലിംഗമായിട്ടാണ് 'മൊല്ലാച്ചി' എന്ന പദം രൂപപ്പെടുത്തിയതെന്ന് വേണം കരുതാൻ.
കൂടുതൽ മൊല്ലാച്ചിമാരുടെ പിതാക്കന്മാരും ഭർത്താക്കന്മാരും മൊല്ലാക്കമാരായതും ഓത്തുപഠിപ്പിക്കുന്നവരായതും 'മൊല്ലാച്ചി' എന്ന പേര് വരാൻ കാരണമായിട്ടുണ്ടാകാം. മൊല്ലാക്കമാരുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത സ്ത്രീകളും ആ കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് മുസ്‌ലിം മതപുരോഹിതന്മാർക്ക് ലഭിച്ച പദവിക്ക്(Privilege) തുല്യമായ പദവി ആ മൊല്ലാച്ചിമാർക്കും ലഭിച്ചിരുന്നു. ചെറിയ രീതിയിൽ ഗുരുകുല സമ്പ്രദായത്തോട് സാമ്യമുള്ള വ്യവസ്ഥിതിയായിരുന്നു ഇത്. മൊല്ലാച്ചിയുടെ വീട്ടിലേക്ക് ഓത്ത് പഠിക്കാൻ പോവുകയും മണിക്കൂറുകൾ അവിടെ ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്.
കുട്ടികൾ പലപ്പോഴും തേങ്ങയും അരിയും പണവും മൊല്ലാച്ചിമാർ ആവശ്യപ്പെടാതെ തന്നെ അവർക്ക് കൊണ്ടുക്കൊടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ആൺകുട്ടികൾ പഠിച്ചുവളർന്നതിന് ശേഷം പണം സമ്പാദിക്കുന്നവരായാൽ ചെറിയ തോതിൽ ഹദ്‌യ(ധനസഹായം) നൽകിയിരുന്നു. മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തെ പരുവപ്പെടുത്തിയെടുക്കുന്നതിൽ മൊല്ലാക്കമാർ വഹിച്ച അത്രത്തോളം പങ്ക് മൊല്ലാച്ചിമാർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. 1921-ലെ ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനമടക്കം പങ്കുവഹിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യസമര കാലത്ത് പുരുഷന്മാർ ഒളിവിൽ പോയപ്പോൾ മയ്യിത്തുകൾ കുളിപ്പിക്കുകയും ഖബറടക്കുകയും ചെയ്തത് മൊല്ലാച്ചിമാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ത്രീകളാണെന്ന് കാണാം. മൊല്ലാച്ചിമാർക്ക് വലിയ സ്ഥാനം തന്നെ അന്നത്തെ ജനങ്ങൾ കൽപ്പിച്ചിരുന്നു. മതപണ്ഡിതന്മാർ വരെ ഇവരോട് ബഹുമാനം കാണിക്കുമായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ, മൊല്ലാച്ചിമാരുടെ അടുക്കൽ പഠനം നടത്തുകയും പിന്നീട് വലിയ മതപണ്ഡിതന്മാരും വാഗ്മികളുമായവർ ധാരാളമുണ്ട്.
സാധാരണ മുസ്‌ലിം സ്ത്രീകളുടെ വേഷമായ കാച്ചിത്തുണിയും കുപ്പായവും തട്ടവുമായിരുന്നു അവരുടെ വേഷവും. അവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്കിടയിലെ മതപരമായ പ്രവർത്തനമണ്ഡലങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നവരായി കണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ മൊല്ലാച്ചിമാരെ കുറിച്ചുള്ള രേഖകൾ വളരെ കുറവാണ്. അതുകാരണം ഇവരെ കുറിച്ചുള്ള അറിവ് നഷ്ടപ്പെടുകയും വാമൊഴിയായി പറഞ്ഞുവരുന്ന അറിവുകൾ മാത്രമാണ് നിലവിൽ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളതും.
ചുരുക്കത്തിൽ മലബാറിലെ സ്ത്രീകൾ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തും സാമൂഹിക രംഗത്തും വളരെ വലിയ രീതിയിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തായിരുന്നു. അന്നത്തെ സ്ത്രീകൾ വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്തവരും നിരക്ഷരരുമായിരുന്നു എന്ന തരത്തിലുള്ള പ്രചാരണങ്ങൾ സത്യമല്ല; എല്ലാവരും അറബി, അറബി-മലയാളം എന്നിവ വായിക്കാൻ അറിയുന്നവരായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, ഖുർആനും മാലപ്പാട്ടുകളും സ്ഥിരമായി വീടുകളിൽ പാരായണം ചെയ്യാറുമുണ്ടായിരുന്നു.
പലർക്കും പേർഷ്യൻ ഭാഷയും അറിയുമായിരുന്നു. ഇവർക്ക് പരമ്പരാഗതമായി ലഭിച്ചുപോന്ന വൈദ്യസംബന്ധമായ അറിവുകളും മരുന്നുകളും ധാരാളമായുണ്ടായിരുന്നു. നാട്ടിലെ വൈദ്യന്മാരെ കാണുന്നതിന് മുൻപ് നാട്ടുകാർ മൊല്ലാച്ചിമാരെയും വീടുകളിലെ മുതിർന്ന സ്ത്രീകളെയുമാണ് സമീപിച്ചിരുന്നത്.
മൊല്ലാച്ചിമാരും മൊല്ലാക്കമാരുമായ അധ്യാപകർ മതപരവും അല്ലാത്തതുമായ അറിവുകൾ പകർന്നുനൽകുകയും ഗ്രാമീണരായ ജനങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുകയും ചെയ്തതിലുപരി, അന്നത്തെ ജനജീവിതത്തിൽ ഒരു ചിട്ട രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചു.
അറബി-മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ
മൊല്ലാച്ചിമാരുടെ സംഭാവന കേവലം ഖുർആൻ പാരായണത്തിലും അടിസ്ഥാന മതപഠനത്തിലും മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്നില്ല. അറബി-മലയാള സാഹിത്യ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിലും പ്രചാരണത്തിലും സ്ത്രീകൾക്ക് നിർണായകമായ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു എന്നത് പലപ്പോഴും വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോയ ഒരു ചരിത്രയാഥാർഥ്യമാണ്.
മാലപ്പാട്ടുകൾ, കിസ്സപ്പാട്ടുകൾ, മൗലിദുകൾ, ബൈത്തുകൾ തുടങ്ങിയ അറബി-മലയാള കാവ്യരൂപങ്ങൾ മലബാറിലെ മുസ്‌ലിം ഗാർഹിക ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായിരുന്നു. ഇവ കേവലം പുരുഷന്മാർ രചിച്ച് പുരുഷന്മാർ പാരായണം ചെയ്യുന്ന കൃതികൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് മൊല്ലാച്ചിമാർ, ഇവയുടെ സംരക്ഷകരും പ്രചാരകരുമായിരുന്നു. നബിദിനം, മൗലിദ് സദസ്സുകൾ, വിവാഹങ്ങൾ, മറ്റ് ഗാർഹിക ചടങ്ങുകൾ എന്നിവയിൽ മാലപ്പാട്ടുകൾ ഈണത്തിൽ ചൊല്ലുന്ന പതിവ് സ്ത്രീകളുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് നടന്നിരുന്നത്.
ഇത്തരം സദസ്സുകളിലൂടെയാണ് പിന്നീടുള്ള തലമുറകൾക്ക് ഈ കാവ്യങ്ങൾ കൈമാറിക്കിട്ടിയത്. രേഖാമൂലമുള്ള പ്രചാരണത്തിനു പുറമേ വാമൊഴിയായി ഇവ നിലനിന്നത് സ്ത്രീകളുടെ ഈ പാരായണ പാരമ്പര്യം കൊണ്ടു കൂടിയാണ്.
ചില മൊല്ലാച്ചിമാർ കേവലം പാരായണക്കാർ മാത്രമായിരുന്നില്ല, സ്വന്തമായി ബൈത്തുകളും ചെറിയ കാവ്യശകലങ്ങളും രചിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് വാമൊഴി ചരിത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ രചയിതാവിന്റെ പേര് രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പതിവ് അക്കാലത്ത് സാർവത്രികമല്ലാതിരുന്നതിനാലും സ്ത്രീകളുടെ സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ ചരിത്രരചനയിൽ അവഗണിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാലും, ഇത്തരം രചയിതാക്കളുടെ യഥാർത്ഥ എണ്ണവും വ്യാപ്തിയും ഇന്ന് കൃത്യമായി കണ്ടെത്തുക പ്രയാസകരമാണ്.
കുട്ടികളെ അക്ഷരമാല പഠിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ അറബി-മലയാള ലിപി എഴുതാനും വായിക്കാനും പഠിപ്പിക്കുന്ന ജോലിയും മൊല്ലാച്ചിമാർ നിർവഹിച്ചിരുന്നു. ഈ ലിപി ഉപയോഗിച്ചാണ് അക്കാലത്തെ മുസ്‌ലിം സ്ത്രീകൾ കത്തുകൾ എഴുതിയിരുന്നതും കണക്കുകൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നതും മതഗ്രന്ഥങ്ങൾ പകർത്തിയെഴുതിയിരുന്നതും. ഇങ്ങനെ അറബി-മലയാളം എന്ന ഭാഷാ ലിപി സമ്പ്രദായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സാക്ഷരതാ പ്രചാരണത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.
സ്ത്രീകൾക്കിടയിലെ ഈ സാഹിത്യ-സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം ഒരുതരം സാമൂഹിക ഇടം കൂടി സൃഷ്ടിച്ചു. മൗലിദ് സദസ്സുകളും മാലപ്പാട്ട് കൂട്ടായ്മകളും സ്ത്രീകൾക്ക് പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടാനും അറിവ് പങ്കുവെക്കാനുമുള്ള ഒരു പൊതുവേദിയായി വർത്തിച്ചു. ഗാർഹിക ഇടത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്ന ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ,
നിർഭാഗ്യവശാൽ, ഔപചാരിക രേഖകളുടെ അഭാവം കാരണം ഈ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യത്തിലെ സ്ത്രീ സാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ ഇന്നും വളരെ പരിമിതമാണ്. മൊല്ലാച്ചിമാരെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രം പോലെത്തന്നെ, അറബി-മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ അവരുടെ പങ്കും വാമൊഴി പാരമ്പര്യത്തിലൂടെ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്ന ഒരു അറിവാണ്. ഇത് ഗൗരവമായ ഗവേഷണം അർഹിക്കുന്ന ഒരു മേഖലയാണ്. കാരണം മലബാറിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിൽ സ്ത്രീകൾ വഹിച്ച പങ്കിന്റെ പൂർണ ചിത്രം ലഭിക്കണമെങ്കിൽ ഈ വശം കൂടി രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.
ഇന്ന് 'മൊല്ലാച്ചി' എന്ന വാക്ക് പോലും പലർക്കും അപരിചിതമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഔപചാരിക മദ്രസാ സംവിധാനങ്ങൾ, സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം, ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയവ വ്യാപകമായതോടെ വീടുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള പഴയ ഗുരുകുല സമാനമായ പഠനസമ്പ്രദായം ഏറെക്കുറെ അപ്രത്യക്ഷമായി. എങ്കിലും, ഈ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ചില അംശങ്ങൾ പുതിയ രൂപത്തിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെറുപട്ടണങ്ങളിലും ഇന്നും ചില പ്രായമായ സ്ത്രീകൾ അയൽവീടുകളിലെ കുട്ടികൾക്ക് ഖുർആൻ ഓതിക്കൊടുക്കുന്ന പതിവ് നിലനിർത്തുന്നുണ്ട്. ഇത് പഴയ മൊല്ലാച്ചി സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഒരു ദുർബലമായ തുടർച്ചയായി കാണാം.
എന്നാൽ ഇത് ഇന്ന് ഒരു പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസ മാർഗമല്ല, മറിച്ച് ഔപചാരിക മദ്രസാ പഠനത്തിന് അനുബന്ധമായ ഒരു ഗാർഹിക ശീലം മാത്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഇതേസമയം, ആധുനിക കാലത്ത് സ്ത്രീകളുടെ മതവിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ പങ്കാളിത്തം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ദിശയിലേക്ക് വളർന്നിട്ടുണ്ട്. സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയുടെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ, വനിതാ കോളേജുകൾ, ദഅ്‌വാ കോളേജുകൾ എന്നിവയിലൂടെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഔപചാരികമായ ഉന്നത മതവിദ്യാഭ്യാസം ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങി. ഇന്ന് വനിതാ ഉസ്താദുമാർ, മുഹദ്ദിസകൾ, ഖുർആൻ ഹാഫിളതുകൾ എന്നിവർ കേരളത്തിലുടനീളം സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവർ മൊല്ലാച്ചിമാരെപ്പോലെ ഗാർഹികമായ ഒരു ചെറു വൃത്തത്തിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കാതെ, സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട, സാമൂഹികമായി ദൃശ്യമായ ഒരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർന്നിരിക്കുന്നു എന്നത് രണ്ട് കാലഘട്ടങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മാറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളുടെയും ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെയും വരവോടെ, ഓൺലൈൻ മദ്രസകളും ട്യൂഷൻ ക്ലാസുകളും നടത്തുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് വീടിന്റെ പരിധി വിട്ട് നൂറുകണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയുന്നു. ഇത് മൊല്ലാച്ചിമാർ അവരുടെ കാലത്ത് ഗ്രാമപരിധിക്കുള്ളിൽ നിർവഹിച്ചിരുന്ന ധർമത്തിന്റെ ഒരു ആധുനിക, വിപുലീകൃത പതിപ്പായി വിലയിരുത്താവുന്നതാണ്. മാധ്യമവും വ്യാപ്തിയും ആശയസംവേദന ഇടങ്ങളും മാറിയെങ്കിലും, സ്ത്രീകൾ മതവിജ്ഞാനത്തിന്റെ വാഹകരും പ്രചാരകരുമാകുന്ന പാരമ്പര്യം അതേപടി തുടരുന്നു.
എന്നാൽ ഈ പുരോഗതിക്കിടയിലും ഒരു നഷ്ടബോധം ബാക്കിനിൽക്കുന്നു. മൊല്ലാച്ചിമാർ വഹിച്ചിരുന്ന ആ പ്രത്യേകതരം സാമൂഹിക വേഷം, അയൽപക്ക ബന്ധങ്ങളിലൂടെയും വ്യക്തിപരമായ അടുപ്പത്തിലൂടെയും അറിവ് കൈമാറിയിരുന്ന രീതി എന്നിവയെല്ലാം ഇന്ന് സ്ഥാപനവൽക്കരണത്തിന്റെയും ഡിജിറ്റൽവൽക്കരണത്തിന്റെയും ഇടയിൽ ഏറെക്കുറെ അപ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഗ്രാമീണ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ആ ഊഷ്മളമായ ഗുരു-ശിഷ്യ ബന്ധം തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നാണ്.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, മൊല്ലാച്ചിമാരെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രശേഖരണം ഇന്ന് അടിയന്തിര പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു കാര്യമായി മാറുന്നു. ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രായമായ തലമുറയിൽ നിന്ന് വാമൊഴി ചരിത്രം ശേഖരിക്കാനുള്ള കാലാവധി അതിവേഗം ചുരുങ്ങിവരികയാണ്. അക്കാദമിക ഗവേഷകരും പ്രാദേശിക ചരിത്രകാരന്മാരും ഈ ദിശയിൽ ബോധപൂർവമായ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയില്ലെങ്കിൽ, മലബാർ മുസ്‌ലിം സ്ത്രീ വിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രത്തിലെ ഈ സുപ്രധാന അധ്യായം എന്നെന്നേക്കുമായി വിസ്മൃതിയിലായേക്കും.
