സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവരോട് വിട്ടുവീഴ്ച കാണിക്കാനും കടം ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് അത് നൽകാനും ശ്രദ്ധിക്കണം. ദാനധർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ പതിനെട്ട് ഇരട്ടി പ്രതിഫലം കടം നൽകുന്നതിന് ലഭിക്കുമെന്ന് ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. കാരണം, അത്യാവശ്യക്കാരൻ മാത്രമേ കടം ചോദിക്കുകയുള്ളൂ.
വായിക്കാം:
അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ, അവന്റെ പ്രീതിക്കായി സ്നേഹിക്കാനും അവനുവേണ്ടി വെറുക്കാനും നീ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക. കാരണം അത് ഈമാന്റെ ഏറ്റവും ഉറപ്പുള്ള ഘടകമാണ്. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ സ്നേഹിക്കലും വെറുക്കലും ഏറ്റവും ഉത്തമമായ കർമമാണ്". അതിനാൽ, അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്ന ഒരുവനെ അവന്റെ ആ അനുസരണയുടെ പേരിൽ നീ സ്നേഹിച്ചാലോ, അല്ലെങ്കിൽ അല്ലാഹുവിനോട് അനുസരണക്കേട് കാണിക്കുന്നവനെ അവന്റെ ആ തെറ്റിന്റെ പേരിൽ നീ വെറുത്താലോ, അത് അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിലുള്ള യഥാർത്ഥ സ്നേഹവും വെറുപ്പും തന്നെയാണ്. നിന്റെ മനസ്സിൽ നല്ലവരോട് അവരുടെ നന്മയുടെ പേരിൽ സ്നേഹവും, തിന്മ ചെയ്യുന്നവരോട് അവരുടെ തിന്മയുടെ പേരിൽ വെറുപ്പും തോന്നുന്നില്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ ഈമാൻ ദുർബലമാണെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കുക.
നല്ലവരുമായി കൂട്ടുകൂടാനും, ദുഷ്ടന്മാരായ ആളുകളിൽ നിന്നും അകന്നു നിൽക്കാനും നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "ഒരുവൻ തന്റെ ഉറ്റ കൂട്ടുകാരന്റെ മതത്തിലായിരിക്കും (സ്വഭാവത്തിലായിരിക്കും). അതിനാൽ താൻ ആരോടാണ് കൂട്ടുകൂടുന്നതെന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു നോക്കട്ടെ". അവിടുന്ന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "ഏകാന്തതയെക്കാൾ ഉത്തമം നല്ല കൂട്ടുകാരനോടൊപ്പമുള്ള സഹവാസമാണ്. എന്നാൽ ദുഷിച്ച കൂട്ടുകാരനെക്കാൾ നല്ലത് ഏകാന്തതയുമാണ്".
നല്ലവരുമായുള്ള സഹവാസം നിന്റെ മനസ്സിൽ നന്മയോടുള്ള സ്നേഹവും നന്മ ചെയ്യാനുള്ള താല്പര്യവും വളർത്തും. അതുപോലെ, തിന്മ ചെയ്യുന്നവരുമായുള്ള സഹവാസം മനസ്സിൽ തിന്മയോടുള്ള സ്നേഹവും അത് ചെയ്യാനുള്ള പ്രേരണയും ഉണ്ടാക്കും. ഒരുവൻ നല്ലവനായാലും മോശക്കാരനായാലും ആരോടാണോ കൂട്ടുകൂടുന്നത്, അവർ അവരെ സ്നേഹിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകും. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും മനുഷ്യൻ താൻ സ്നേഹിക്കുന്നവരോടൊപ്പമായിരിക്കും.
അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടികളോട് കാരുണ്യവും ദയയും കാണിക്കാൻ നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. നീ അലിവും സ്നേഹവുമുള്ളവനാകുക. പരുഷസ്വഭാവിയും കഠിനഹൃദയനുമാകാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം സൂക്ഷിക്കുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "മറ്റുള്ളവരോട് കരുണ കാണിക്കാത്തവനോട് അല്ലാഹുവും കരുണ കാണിക്കുകയില്ല". അവിടുന്ന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "സത്യവിശ്വാസി ഇണങ്ങുന്നവനും ഇണക്കമുള്ളവനുമാണ്. മറ്റുള്ളവരുമായി ഇണങ്ങുകയോ ഇണക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യാത്തവനിൽ ഒരു നന്മയുമില്ല".
അറിവില്ലാത്തവരെ പഠിപ്പിക്കാനും വഴിതെറ്റിയവരെ നേർവഴിയിലാക്കാനും അശ്രദ്ധരായവരെ ഓർമിപ്പിക്കാനും നീ ശ്രദ്ധിക്കണം. "ഞാൻ പഠിച്ചതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലല്ലോ, പിന്നെ ഞാനെങ്ങനെ മറ്റുള്ളവരെ ഉപദേശിക്കും" എന്ന ചിന്ത നിന്നെ ഇതിൽ നിന്നും പിന്തിരിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം സൂക്ഷിക്കുക. കാരണം, ഇത് പിശാചിന്റെ ഒരു വഞ്ചനയാണ്. അറിവുള്ളവരെല്ലാം പഠിച്ചതെല്ലാം പ്രവർത്തിക്കുന്നവരല്ല. വലിയ പണ്ഡിതന്മാർ പോലും അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് അറിവ് നേടുന്നതും അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതും ജനങ്ങളെ നേർവഴിയിലാക്കുന്നതും. നീ പൂർണതയിലെത്തിയതിന് ശേഷം മാത്രമേ നന്മയിലേക്ക് ക്ഷണിക്കാവൂ എന്ന് വെച്ചാൽ, അതിനുള്ള അർഹത നിനക്ക് ഒരിക്കലും ലഭിച്ചേക്കില്ല. നിന്റെ ബാധ്യത നന്മ ചെയ്യാനും അതിലേക്ക് ജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കാനും ശ്രമിക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ്.
ഹൃദയം തകർന്നവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനും, ദുർബലരോടും പാവങ്ങളോടും ദയ കാണിക്കാനും നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവരോട് വിട്ടുവീഴ്ച കാണിക്കാനും കടം ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് അത് നൽകാനും ശ്രദ്ധിക്കണം. ദാനധർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ പതിനെട്ട് ഇരട്ടി പ്രതിഫലം കടം നൽകുന്നതിന് ലഭിക്കുമെന്ന് ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. കാരണം, അത്യാവശ്യക്കാരൻ മാത്രമേ കടം ചോദിക്കുകയുള്ളൂ.
വിപത്തുകൾ ബാധിച്ചവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "വിപത്തിൽ അകപ്പെട്ടവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നവന്, ആ വിപത്ത് ബാധിച്ചവന് ലഭിക്കുന്ന അതേ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്നതാണ്".
മുസ്ലിംകളായ ആർക്കെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും അപകടമോ ബുദ്ധിമുട്ടോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിൽ സന്തോഷിക്കുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ നീ പ്രത്യേകം സൂക്ഷിക്കുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "നിന്റെ സഹോദരനുണ്ടായ ബുദ്ധിമുട്ടിൽ നീ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കരുത്. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അല്ലാഹു അവന് ആശ്വാസം നൽകുകയും ആ ബുദ്ധിമുട്ട് നിനക്ക് നൽകുകയും ചെയ്തേക്കാം". ഒരു മുസ്ലിമിനെ അവന്റെ പാപത്തിന്റെ പേരിൽ നീ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതും സൂക്ഷിക്കുക. കാരണം അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആ തെറ്റ് നീയും ചെയ്യുന്നത് വരെ നീ മരിക്കുകയില്ല.
പ്രയാസമനുഭവിക്കുന്നവരുടെ വിഷമങ്ങൾ അകറ്റാനും, ആവശ്യക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റിക്കൊടുക്കാനും, തെറ്റ് ചെയ്തവരുടെ രഹസ്യങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കാനും നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവന് ആരെങ്കിലും എളുപ്പമുണ്ടാക്കി കൊടുത്താൽ, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും അല്ലാഹു അവനും എളുപ്പമുണ്ടാക്കി കൊടുക്കും. ഒരു മുസ്ലിമിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ ആരെങ്കിലും മറച്ചുവെച്ചാൽ, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും അല്ലാഹു അവന്റെ രഹസ്യങ്ങളും മറച്ചുവെക്കും. ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ഭൗതിക ലോകത്തെ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രയാസം ആരെങ്കിലും അകറ്റിക്കൊടുത്താൽ, അന്ത്യനാളിലെ അവന്റെ പ്രയാസങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു പ്രയാസം അല്ലാഹു അകറ്റിക്കൊടുക്കുന്നതാണ്. ഒരുവൻ തന്റെ സഹോദരനെ സഹായിക്കുന്ന കാലത്തോളം അല്ലാഹു അവനെയും സഹായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും".
നിൻ്റെ സഹോദരൻ നടക്കുന്ന വഴിയിൽ നിന്നും ഉപദ്രവകരമായ കാര്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. കാരണം അത് വിശ്വാസത്തിന്റെ ശാഖകളിൽ പെട്ടതാണ്. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "വഴിയിൽ കിടന്നിരുന്ന ഒരു മുള്ളിന്റെ കമ്പൊടിച്ച് മാറ്റിയതിന്റെ പേരിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ സ്വർഗത്തിൽ വിഹരിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു".
അനാഥരോട് കരുണ കാണിക്കാനും അവരുടെ തലയിൽ വാത്സല്യത്തോടെ തലോടാനും നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "ആരെങ്കിലും ഒരു അനാഥന്റെ തലയിൽ തടവിയാൽ, അവന്റെ കൈ കടന്നുപോയ ഓരോ മുടിക്കും പകരം അവന് നന്മകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നതാണ്". സത്യവിശ്വാസികളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ സന്തോഷം നിറക്കാൻ നിനക്ക് കഴിയുന്നതുപോലെ നീ പരിശ്രമിക്കുക. അതിൽ കുറ്റകരമായതൊന്നും ഉണ്ടാകരുത് എന്ന് മാത്രം.
നിന്റെ പദവിയോ സ്വാധീനമോ ഉപയോഗിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്ക് ആവശ്യമായ സഹായങ്ങൾ ചെയ്തുകൊടുക്കാൻ, ശുപാർശ ചെയ്യാൻ നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. കാരണം, ഒരാൾ തന്റെ പണത്തിൽ നിന്ന് ചോദിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ തന്നെ അവന്റെ പദവിയെക്കുറിച്ചും സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ചും അല്ലാഹു ചോദിക്കുന്നതാണ്. എന്നാൽ വ്യഭിചാരം, മോഷണം പോലുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ഇസ്ലാമിക ശിക്ഷാവിധികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ നിന്നും ആരെയെങ്കിലും രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി നീ ഒരിക്കലും ശുപാർശ ചെയ്യരുത്. അതുപോലെ നിന്റെ സഹായത്തിനോ ശുപാർശയ്ക്കോ പകരമായി ആരെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും പാരിതോഷികം നൽകിയാൽ അത് സ്വീകരിക്കരുത്, കാരണം അത് കൈക്കൂലിയാണ്.
സത്യവിശ്വാസികളുടെ മുഖത്ത് നോക്കി പുഞ്ചിരിക്കാനും, അവരോട് നല്ല മുഖത്തോടും പ്രസന്നതയോടും കൂടി ഇടപെടാനും, നല്ല വാക്കുകൾ സംസാരിക്കാനും, വിനയം കാണിക്കാനും നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. അല്ലാഹു, തിരുനബി(സ)യോട് പറഞ്ഞു: "വിശ്വാസികൾക്ക് അങ്ങയുടെ ചിറകുകൾ താഴ്ത്തിക്കൊടുക്കുക. അഥവാ, വിനയം കാണിക്കുക". നബി(സ) പറഞ്ഞു: "ഒരു നന്മയും നീ നിസ്സാരമായി കാണരുത്, നിന്റെ സഹോദരനെ പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മുഖത്തോടെ കണ്ടുമുട്ടുന്നതാണെങ്കിൽ പോലും." നബി(സ) വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "നല്ല വാക്ക് സ്വദഖയാണ്." പൂർവികർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: "രണ്ട് മുസ്ലിംകൾ കണ്ടുമുട്ടി ഹസ്തദാനം ചെയ്താൽ, അവർക്കിടയിൽ നൂറ് കാരുണ്യം വിഭജിക്കപ്പെടും. അതിൽ തൊണ്ണൂറ്റി ഒമ്പതും കൂടുതൽ പ്രസന്നതയോടെ മുഖത്ത് നോക്കി ചിരിക്കുന്നവനുള്ളതാണ്".
നിന്റെ വ്യക്തിപരമായ കാരണങ്ങളാൽ ഒരു മുസ്ലിമിനോട് മിണ്ടാതിരിക്കുന്നത് നീ സൂക്ഷിക്കുക. മൂന്ന് ദിവസത്തിൽ കൂടുതൽ അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ പാടില്ല. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "തന്റെ സഹോദരനുമായി മൂന്ന് ദിവസത്തിൽ കൂടുതൽ പിണങ്ങി നിൽക്കുകയും ആ അവസ്ഥയിൽ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നവൻ നരകത്തിൽ പ്രവേശിക്കും, അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യം അവനെ രക്ഷിച്ചാലല്ലാതെ". എന്നാൽ ഈ പിണക്കം അവനെ നന്നാക്കിയെടുക്കാൻ വേണ്ടിയോ, അല്ലെങ്കിൽ അവൻ എന്തെങ്കിലും തെറ്റ് ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടോ, സത്യം സ്വീകരിക്കാത്തതുകൊണ്ടോ ആണെങ്കിൽ അവൻ സത്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതുവരെ അവനുമായി അകന്നു നിൽക്കാവുന്നതാണ്.
മഴ ലഭിക്കുക, വിലക്കുറവുണ്ടാകുക തുടങ്ങി മുസ്ലിംകൾക്ക് ഗുണകരമായ കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും അക്രമികൾക്കും അവിശ്വാസികൾക്കുമെതിരെ അവർക്ക് വിജയം ലഭിക്കുമ്പോഴും അതിൽ സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ നീ ശ്രദ്ധിക്കുക.
പകർച്ചവ്യാധികൾ, വിലക്കയറ്റം, കുഴപ്പങ്ങൾ തുടങ്ങി മുസ്ലിംകൾക്ക് വല്ല വിപത്തും ബാധിക്കുമ്പോൾ അതിൽ ദുഃഖിക്കാനും, അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയിൽ തൃപ്തിയടഞ്ഞുകൊണ്ട് തന്നെ ആ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നീങ്ങാനായി അല്ലാഹുവോട് പ്രാർത്ഥിക്കാനും നീ ശ്രദ്ധിക്കുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "മുസ്ലിംകളുടെ കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയോ താത്പര്യമോ ഇല്ലാത്തവൻ അവരിൽ പെട്ടവനല്ല". അവിടുന്ന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "സത്യവിശ്വാസികൾ പരസ്പരം സ്നേഹിക്കുന്നതിലും കരുണ കാണിക്കുന്നതിലും ഒരൊറ്റ ശരീരം പോലെയാണ്. ശരീരത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു അവയവത്തിന് വല്ല വേദനയും ബാധിച്ചാൽ, ഉറക്കമൊഴിച്ചും പനി ബാധിച്ചും ശരീരം മുഴുവൻ ആ വേദന പങ്കുവെക്കുന്നു”.
