അല്ലാഹുവിൻ്റെ വിധിയിൽ താങ്കൾ പൂർണമായി തൃപ്തിയടയുക. വിധിയിലുള്ള തൃപ്തി എന്നത് അല്ലാഹുവോടുള്ള സ്നേഹത്തിൻ്റെയും അവനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിൻ്റെയും ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ഫലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. താൻ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ്റെ പ്രവൃത്തികൾ, അത് മധുരമുള്ളതായാലും കയ്പ്പുള്ളതായാലും അതിൽ തൃപ്തിപ്പെടുക എന്നതാണ് ഒരു യഥാർത്ഥ സ്നേഹിതൻ്റെ സ്വഭാവം. 

അല്ലാഹുവിനെ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് നബി(സ) പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: "എൻ്റെ വിധിയിൽ തൃപ്തിപ്പെടാത്തവനും എൻ്റെ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ ക്ഷമിക്കാത്തവനും ഞാനല്ലാത്ത മറ്റൊരു നാഥനെ തേടിക്കൊള്ളട്ടെ".

നബി(സ) വീണ്ടും അരുളി: "അല്ലാഹു ഒരു ജനതയെ സ്നേഹിച്ചാൽ അവൻ അവരെ പരീക്ഷിക്കും. ആര് അതിൽ തൃപ്തിയടയുന്നുവോ അവന് അല്ലാഹുവിൻ്റെ തൃപ്തിയുണ്ട്. ആര് കോപിക്കുന്നുവോ അവന് അല്ലാഹുവിൻ്റെ കോപവുമുണ്ട്".

അല്ലയോ സത്യവിശ്വാസീ, അല്ലാഹുവാണ് സന്മാർഗം നൽകുന്നവനും പിഴപ്പിക്കുന്നവനും, ദുരിതം നൽകുന്നവനും സന്തോഷം നൽകുന്നവനും, അടുപ്പിക്കുന്നവനും അകറ്റുന്നവനും, നൽകുന്നവനും തടയുന്നവനും, താഴ്ത്തുന്നവനും ഉയർത്തുന്നവനും, ഉപദ്രവിക്കുന്നവനും ഉപകരിക്കുന്നവനും എന്ന് നീ അറിയുകയും വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്. ഇത് നീ അറിഞ്ഞ് വിശ്വസിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, അല്ലാഹുവിൻ്റെ പ്രവൃത്തികളിൽ പ്രത്യക്ഷമായോ പരോക്ഷമായോ യാതൊരു എതിർപ്പും പ്രകടിപ്പിക്കാതിരിക്കുക എന്നത് നിനക്ക് അനിവാര്യമാണ്. 

"എന്തിനാണ് ഇതിങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്?", "ഏത് കാര്യത്തിനാണ് ഇത്?", "ഇത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നെങ്കിൽ എത്ര നന്നായിരുന്നു?", "അയാൾ ചെയ്ത ഏത് തെറ്റിനാണ് അയാൾക്ക് ഈ ഗതി വന്നത്?" എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളാണ് എതിർപ്പിൻ്റെ ഭാഷകൾ.

അല്ലാഹുവിൻ്റെ അധികാരത്തിൽ അവനോട് തർക്കിക്കുകയും എതിർക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനേക്കാൾ വലിയ അവിവേകി ആരുണ്ട്?. സൃഷ്ടിപ്പും കൽപ്പനയും വിധിയും നിയന്ത്രണവും അവന്റേത് മാത്രമാണെന്നും, അവൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് പ്രവർത്തിക്കുകയും തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവനാണെന്നും അവന് അറിയാമല്ലോ. 

അല്ലാഹു പറയുന്നു: “അല്ലാഹു ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അവനോട് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയില്ല; എന്നാൽ സൃഷ്ടികൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നതാണ്”. എന്നാൽ, അല്ലാഹുവിൻ്റെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഏറ്റവും യുക്തിഭദ്രവും നീതിയുക്തവും ഉത്തമവും പൂർണവുമായ രീതിയിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് വിശ്വസിക്കുകയാണ് താങ്കൾ ചെയ്യേണ്ടത്.

അല്ലാഹുവിൻ്റെ പ്രവൃത്തികളിലുള്ള തൃപ്തിയുടെ പൊതുവായ നിയമമാണിത്. 

വിശദമായി പറഞ്ഞാൽ, താങ്കളെ ബാധിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ രണ്ട് വിധത്തിലാണ്.

ഒന്ന്: ആരോഗ്യം, സമ്പത്ത് എന്നിവ പോലെ താങ്കൾക്ക് അനുകൂലമായ കാര്യങ്ങൾ. തന്നെക്കാൾ മികച്ചവർക്ക് ലഭിച്ചത് നോക്കുമ്പോഴല്ലാതെ ഇതിൽ ഒരാൾക്കും അതൃപ്തി ഉണ്ടാകാൻ വഴിയില്ല. അതിനാൽ, അല്ലാഹു തൻ്റെ അധികാരത്തിൽ ഉദ്ദേശിച്ചത് ചെയ്യുന്നുവെന്ന നിലയിലോ അല്ലെങ്കിൽ താങ്കൾക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായത് അവൻ തിരഞ്ഞെടുത്തു എന്ന നിലയിലോ അല്ലാഹു നിശ്ചയിച്ചു നൽകിയതിൽ താങ്കൾ തൃപ്തിപ്പെടുകയാണ് വേണ്ടത്. ഇതാണ് ഏറ്റവും പൂർണമായ അവസ്ഥ. 

രണ്ട്: ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, രോഗങ്ങൾ, വിപത്തുകൾ എന്നിവ പോലെ താങ്കൾക്ക് പ്രതികൂലമായ കാര്യങ്ങൾ. ഇതിൽ അസഹിഷ്ണുത കാണിക്കുന്നതും വേവലാതിപ്പെടുന്നതും നിഷിദ്ധമാണ്. മറിച്ച്, പൂർണമായി തൃപ്തിപ്പെടുകയും കീഴടങ്ങുകയുമാണ് താങ്കൾക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമം. അതിന് കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ക്ഷമിക്കുകയും പ്രതിഫലം കാംക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക. നബി(സ) പറഞ്ഞു: "അല്ലാഹുവിനെ തൃപ്തിയോടെ ആരാധിക്കുക. അതിന് കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, നീ വെറുക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ക്ഷമ കൈക്കൊള്ളുന്നതിൽ വലിയ നന്മയുണ്ട്." 

അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ച ചില കാര്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോഴും വിലക്കിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുമ്പോഴും ചില വിഡ്ഢികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സമാധാനം ഒരിക്കലും തൃപ്തിയുടെ ഭാഗമല്ല. പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതും ആരാധനകൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും അല്ലാഹുവിൻ്റെ കോപത്തിന് കാരണമാകുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്. അല്ലാഹു തൃപ്തിപ്പെടാത്ത ഒരു കാര്യത്തിൽ ഒരാൾക്ക് എങ്ങനെ തൃപ്തിപ്പെടാൻ കഴിയും? അല്ലാഹു പറയുന്നു: “നിങ്ങൾ നന്ദികേട് കാണിക്കുകയാണെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് ആശ്രയമില്ലാത്തവനാണ്. തൻ്റെ ദാസന്മാർ നന്ദികേട് കാണിക്കുന്നത് അവൻ തൃപ്തിപ്പെടുകയില്ല. നിങ്ങൾ നന്ദികാണിക്കുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങളെപ്പറ്റി അവൻ തൃപ്തിപ്പെടുന്നതാണ്”. 

യഥാർത്ഥത്തിൽ, ഈ സാധു തന്നോട് തന്നെ തൃപ്തിപ്പെടുകയും, അത് തൻ്റെ രക്ഷിതാവിനോടുള്ള തൃപ്തിയാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുകയുമാണ് ചെയ്തത്. അല്ലാഹുവിനോടുള്ള തൃപ്തിയും സ്വന്തം മനസ്സിൻ്റെ താത്പര്യങ്ങളോടുള്ള തൃപ്തിയും ഒരിടത്ത് ഒത്തുചേരുക എന്നത് അസാധ്യമാണ്.

ഇമാം ഗസ്സാലി(റ) അബുൽ ഫത്ഹ് അദ്ദിമശ്ഖിക്ക് എഴുതിയ കത്തിൽ പറഞ്ഞത് എത്ര മനോഹരമാണ്: "അല്ലാഹു ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളെ ആന്തരികമായി തൃപ്തിപ്പെടുകയും, അവൻ തൃപ്തിപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ ബാഹ്യമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ തൃപ്തി. ഒരു അടിമ തനിക്ക് അല്ലാഹുവിൻ്റെ വിധിയിൽ എത്രത്തോളം തൃപ്തിയുണ്ടെന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, വിപത്തുകൾ വന്നിറങ്ങുമ്പോഴും, ദാരിദ്ര്യം നേരിടുമ്പോഴും, രോഗങ്ങൾ കഠിനമാകുമ്പോഴും അവൻ അത് പരിശോധിക്കട്ടെ. അവിടെ അവനത് കണ്ടെത്തുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടപ്പെടുകയോ ചെയ്യും". 

ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ചില അധമന്മാരോട്, "നിങ്ങളെന്താണ് ആരാധനകൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പാപങ്ങൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത്?" എന്ന് ചോദിച്ചാൽ അവർ പറയുന്നത് നിങ്ങൾ പലപ്പോഴും കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും: "ഇത് അല്ലാഹു ഞങ്ങൾക്ക് വിധിച്ചതും നിശ്ചയിച്ചതുമായ കാര്യമാണ്, ഇതിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയില്ല, ഞങ്ങൾ വെറും നിസഹായരായ അടിമകളാണ്". ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ 'ജബ്‌രിയ്യ' (മനുഷ്യർക്ക് യാതൊരു സ്വയംനിർണയാവകാശവുമില്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവർ) വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചിന്താഗതിയാണ്. ഇത് പറയുന്നവരോട് അവരുടെ വാക്കുകൾ തന്നെ വിളിച്ചുപറയുന്നത്, "പ്രവാചകന്മാരെ അയച്ചതിലും വേദഗ്രന്ഥങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചതിലും യാതൊരു പ്രയോജനവുമില്ല" എന്നാണ്. വിശ്വാസിയാണെന്ന് വാദിക്കുന്ന ഒരാൾ തൻ്റെ രക്ഷിതാവിനെതിരെ ഇത്തരം ന്യായങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നത് എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്! 

സൃഷ്ടികളുടെ മേൽ അല്ലാഹുവിനാണ് വ്യക്തമായ ന്യായമുള്ളത്. അതല്ലെങ്കിൽ, “അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഞങ്ങളോ ഞങ്ങളുടെ പിതാക്കന്മാരോ പങ്കുചേർക്കുമായിരുന്നില്ല, ഞങ്ങൾ യാതൊന്നും നിഷിദ്ധമാക്കുമായിരുന്നില്ല” എന്ന് പറഞ്ഞ മുശ്‌രിക്കുകളോട് സാദൃശ്യപ്പെടാൻ ഒരു വിശ്വാസി എങ്ങനെയാണ് ഇഷ്ടപ്പെടുക?, അവർക്ക് അല്ലാഹു നൽകിയ മറുപടി അവൻ കേൾക്കുന്നില്ലേ? “നബിയേ, പറയുക: നിങ്ങളുടെ പക്കൽ വല്ല അറിവുമുണ്ടോ? എങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക് അതൊന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിത്തരൂ. നിങ്ങൾ ഊഹത്തെ മാത്രമാണ് പിന്തുടരുന്നത്, നിങ്ങൾ അനുമാനിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്” 

മാത്രമല്ല, ഈ മുശ്‌രിക്കുകൾ അല്ലാഹുവിങ്കലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ ഈ ദുർബലമായ ന്യായം ഉന്നയിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിയില്ല. പകരം അവർ പറയുന്നത് ഇങ്ങനെയായിരിക്കും: “ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവേ, ഞങ്ങളുടെ ദൗർഭാഗ്യം ഞങ്ങളെ കീഴ്പ്പെടുത്തിക്കളഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ വഴിപിഴച്ച ഒരു ജനതയായിപ്പോയി. ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവേ, ഞങ്ങൾ കാണുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്തു (സത്യം ബോധ്യപ്പെട്ടൂ). അതിനാൽ ഞങ്ങളെ നീ ഒന്നുകൂടി തിരിച്ചയക്കേണമേ, ഞങ്ങൾ സൽകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊള്ളാം. തീർച്ചയായും ഞങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോൾ ദൃഢബോധ്യം വന്നിരിക്കുന്നു”. 

പ്രാർത്ഥനയും അതിലെ നിരന്തരമായ അഭ്യർത്ഥനയും വിധിയിലുള്ള തൃപ്തിക്ക് യാതൊരു കുറവും വരുത്തുന്നില്ല. മറിച്ച് അത് തൃപ്തിയുടെ ഭാഗം തന്നെയാണ്. തൗഹീദ് യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നതിൻ്റെ പ്രകടനമാണ് പ്രാർത്ഥന. അത് അടിമത്വത്തിൻ്റെ ഭാഷയും, സ്വന്തം നിസ്സഹായത, ആവശ്യകത, എളിമ, ദാരിദ്ര്യം എന്നിവയുടെ തെളിവുമാണ്. ഈ ഗുണങ്ങൾ ആർജിച്ചവൻ അല്ലാഹുവിനെ അറിയുകയും അവനിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ അല്ലാഹുവോട് ഏറ്റവും അടുത്തവനായിത്തീരുന്നു. 

റസൂൽ(സ) പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: "പ്രാർത്ഥന ആരാധനയുടെ മജ്ജയാണ്, വിശ്വാസിയുടെ ആയുധമാണ്, ആകാശഭൂമികളുടെ പ്രകാശമാണ്. അല്ലാഹുവോട് ചോദിക്കാത്തവരോട് അവൻ കോപിക്കുന്നു. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും നല്ല പേരുകളുണ്ട്. അതിനാൽ ആ പേരുകൾ കൊണ്ട് നിങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുക”. വീണ്ടും അല്ലാഹു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: “നിങ്ങൾ എന്നോട് പ്രാർത്ഥിക്കുക, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകാം”.

ഇബ്റാഹീം നബി(അ)നെ തീയിലെറിഞ്ഞ സമയത്ത് അവിടുന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കാതിരുന്നത് ആ സന്ദർഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പ്രത്യേക രഹസ്യം കാരണമാണ്. അതല്ലെങ്കിൽ, അല്ലാഹു തൻ്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇബ്റാഹീം നബിയുടെ പ്രാർത്ഥനകൾ പലയിടങ്ങളിലായി ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വേറെ ഒരു പ്രവാചകനെക്കുറിച്ചും അല്ലാഹു ഇത്രയധികം പ്രാർത്ഥനകൾ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടില്ല. 

അതിനാൽ അല്ലാഹുവിൻ്റെ ഗ്രന്ഥം ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുകയും അതിൽ നിന്ന് അറിവുകൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യുക. അതിൽ എല്ലാ അറിവുകളും നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ചെറുതോ വലുതോ, വ്യക്തമായതോ മറഞ്ഞതോ ആയ യാതൊന്നും അതിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ നാം യാതൊന്നും വീഴ്ചവരുത്തിയിട്ടില്ല. എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും വ്യക്തമായ വിശദീകരണമായും, മുസ്‌ലിംകൾക്ക് സന്മാർഗമായും കാരുണ്യമായും സന്തോഷവാർത്തയായുമാണ് നിനക്ക് നാം ഈ ഗ്രന്ഥം അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്”.